Tüzüğünde, cemevi için “ibadethane” ifadesi kullanan bir derneğin kapatılması talebini reddeden yerel mahkeme kararını, cami ve mescit dışında bir yerin ibadethane olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle bozan Yargıtay 7. Hukuk Dairesi kararı adaletsiz ve hukuksuzdur.
Bu kararın gerekçesinde;
- Anayasa'nın 174. maddesine,
- 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun'a
- 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'a
atıfta bulunulmuştur.
Derneğimiz, Alevilik ve Cemevleri’nin statüsü konusundaki görüşlerini son olarak 12.07.2012 tarihli basın açıklaması ile tekraren dile getirmiş ve "devletin vatandaşları inançları/kültürleri bağlamında tanımlamaya ve onları inançlarını/kültürlerini nerede ve nasıl ifade edecekleri noktasında zorlamaya hakkı olmadığını, bunun açık bir insan hakkı ihlali olduğunu" vurgulamıştır.
Aynı açıklamada, Alevilerin Cemevleri başta olmak üzere tüm taleplerinin, Türkiye'nin de imzaladığı uluslararası insan hakları anlaşmalarının din ve vicdan hürriyetine dair hükümleri çerçevesinde karşılanması gerektiğini deklare etmiştir.
Yargıtay’ın, adalete ve insan haklarına ilişkin evrensel tecrübeyi inkar anlamına gelen mezkûr hükmü, sadece Aleviler için değil, Türkiye'de diğer bütün inanç grupları için, din ve vicdan hürriyeti açısından ciddi bir tehdit teşkil etmektedir.
Bu hükmün insan haklarına dair uluslararası mevzuat, evrensel hukuk ve adalet önünde hükümsüz olduğunu, MAZLUMDER olarak bu yaklaşımı ve kararı protesto ettiğimizi ifade etmek isteriz.
Derneğimizin hükümde atıfta bulunulan yasalar ile ilgili görüşleri özetle şu şekildedir:
- Hükümde atıfta bulunulan Anayasa'nın 174. maddesi, 677. sayılı Tekke ve Zaviyelerin İlgasına dair kanunu da içeren sekiz yasa için "gösterilen inkılâp kanunları (...) Anayasaya aykırı olduğu şeklinde anlaşılamaz ve yorumlanamaz" şeklinde insan hakları, tabi hukuk, hukuk ve anayasa tekniği bağlamlarında kabul edilemez hükümler ihtiva etmekte olup, Türkiye'nin adil ve insan haklarına saygılı bir ülke olmasının önündeki en büyük engellerden birini teşkil etmektedir. Darbe mahsulü olan bu hükmün bir an evvel kaldırılmasının Türkiye'nin daha adil ve hukukun üstün olduğu bir ortama kavuşmasının önündeki büyük bir engelin kaldırılması anlamına geleceğini ve aynı zamanda darbe karşıtı mücadelede önemli ve kalıcı bir adım olacağını düşünüyoruz.
Yargıtay'ın mezkûr kararında bu maddeye atıfta bulunması, diktatör ya da darbecilerin hayatta ya da özgür olmasalar bile koydukları yasalar ile hukuk dışı düzenlerini devam ettirdiklerine ve haklara dayalı bir toplumsal yapı için bu ve buna benzer bütün darbe mahsulü yasaların kaldırılması gerektiğine zımnen işaret eden önemli bir örnektir.
- 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun, din ve vicdan özgürlüğü ile düşünce ve ifade özgürlüğü başta olmak üzere temel insan haklarına dair insanlığın tüm kazanımlarına aykırı, toplumu inanışları nedeniyle kısıtlayan, tektipleştiren, kategorize eden, kalıba sokan ve resmi denetime maruz bırakan, adalet ve hakkaniyet dışı bir yasadır. Söz konusu yasa yüzlerce yıl içinde oluşmuş dini gelenekleri yok sayarak, devlete göre doğru olanı halk için de zorunlu doğru olarak kabul eden üniformalı zihniyet tarafından topluma giydirilmiş bir deli gömleğidir.
Bu yasa, devletin kendisini bağlı kabul ettiği laiklik ilkesine de aykırı olduğu gibi, Bektaşi ve Mevlevi tarikatların ayinlerine en üst düzey resmi temsil ile katılmasından da anlaşılacağı üzere, devletin kendi süregelen uygulamalarıyla da örtüşmemektedir. Sadece Aleviler için değil tüm toplum için düşünce ve inanışların esas duruşa geçirilmesi anlamına gelen bu yasa da bir an önce yürürlükten kaldırılarak tarihe gömülmelidir.
- 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulmuş olan DİB, yukarıda geçen yasalar ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nin dini alanı kontrol altına alma projesinin parçalarından biridir. Dini kurum ve kuruluşları kapatıp, bunların yürütücü ve takipçilerini yasaklayan devlet, DİB ile dini müesseseleri resmileştirmiş, “657'ye tâbi” bir din adamı sınıfı yaratmış ve dini düşünceyi Sünni İslam inancının ritüellere dönük geleneksel fıkıh müktesabatı içine hapsederek, resmi olanın dışındaki tüm inanç ve yorumları yok saymış-yasaklamıştır.
Yunanistan'daki Batı Trakya Türklerinin kendi müftülerini seçme hakkını savunan Türkiye'nin aynı hakkı kendi vatandaşlarından esirgeyerek Türkiye'yi Futbol Federasyonu kadar bile özyönetimi olmayan bir kuruma mahkum etmesi her hangi bir hukuk ya da adalet anlayışı ile izah edilemez. Devletin zaman zaman ihtiyacına göre fetva aldığı, çoğu zaman da din ve dindarlar karşıtı fiillerinde aklayıcı olarak kullandığı DİB, din ve vicdan hürriyeti ile örgütlenme hürriyeti bağlamında, evrensel insan hakları müktesebatı, Türkiye'nin de imzaladığı uluslararası insan hakları anlaşmaları, tabi hukuk ile adalet ve insaniyet namına lağvedilmeli, dini işlerin düzenlenmesi dindarların bizzat kendilerine bırakılmalıdır.
Kamuoyuna Saygı ile Duyurulur.
MAZLUMDER Basın Bürosu
