MAZLUMDER Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Ahmet Zeki OLAŞ Somali’de, Somaliland National Human Rights Commission Başkanı Amina Abdillahi ile Somali’de bulunan insan hakları örgütleri ve çalışmaları üzerine bir söyleşi yaptı. MAZLUMDER’le ilgili kısa bir bilgilendirmeden sonra Somaliland Ulusal İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Amina Abdillahi’ye çalışmaları hakkında sorduk.
Amina hanım bize biraz Somaliland Ulusal İnsan Hakları komisyonundan bahseder misiniz?
Örgütümüz 2006 yılında faaliyete başladı. Burada Somaliland bölgesinde (Somali’nin Kuzey Bölgesi) insan hakları çalışması yürüten tek örgütüz. Başlangıçta eyalet yasaları sivil bir insan hakları örgütünün kurulmasına izin vermediği için devlete bağlı bir kurum olarak kurduk bu komisyonu. Bu günlerde parlamentodan sivil insan hakları örgütü kurulmasına dair bir yasa geçecek, ancak o zaman biz de bağımsız bir örgüt olarak çalışmaya başlayacağız.
Ofisinizde kaç kişi çalışıyor?
Şu anda burada bulunan avukatlar ve diğer ofis görevlileriyle beraber ofisimizde toplam 10 kişi çalışmaktadır.
Somali’de ne gibi sorunlarla karşı karşıyasınız?
Açıkçası ülkenin durumunu biliyorsunuz, başkentte devam eden bir iç savaş var ancak bizim bulunduğumuz kuzey bölgesi güneye kıyasla daha sakin. Bizim kuzey bölgesinde karşılaştığımız en önemli sorun ise Etiyopya’dan gelen Somali asıllı mülteciler. Bu kişilerin hukuki durumlarına dair çalışmalar yapıyoruz. Karakollarda ve hapishanelerde incelemelerimiz oluyor, özellikle de adil yargılanma hakkı noktasında mahkemelerde çalışmalar yapıyoruz.
Bir de biz bu alanda bölgede çalışma yapan ilk örgüt olduğumuz için geçen dört yıllık sürede insan hakları faaliyetlerinden ziyade örgütün kurulmasıyla ilgili prosedürlerle ilgilendik.
Organizasyonun bütçesi nasıl karşılanıyor?
Başlangıçta sivil bir organizasyon olarak kurulamadığımız için devletin bünyesinde bu komisyonu oluşturduk. Bugüne kadar devletten, çalıştırdığımız her personel için 100$ aldık. Tabi bu para yeterli değildi, Avrupa’dan bazı kuruluşlardan yapılan bazı çalışmalar karşılığında fon aldık, önümüzdeki günlerde tam bağımsız olduğumuz zaman maddi sıkıntılarımız da artacak diye düşünüyorum.
Uluslararası alanda ne tür çalışmalar yapıyorsunuz?
Örgütümüz bu alanda henüz çok yeni olduğu için dışa dönük sağlıklı çalışmalar yapamadık. Şu ana kadar BM’nin bazı sivil çalışmalarında yer aldık, önümüzdeki günlerde güney Afrika’da insan hakları örgütlerinin kuruluşu ve işleyişi üzerine bir çalışma olacak, bizi bu çalışmaya davet etti BM yetkilileri.
İslam ülkesinde faaliyet yürüten bir insan hakları örgütü olarak insan hakları konsepti üzerine neler söylemek istersiniz?
Açıkçası bizim insan hakları alanında müktesebatımız güçlü değil, bu alanda kadın hakları, eşcinsellik sorunu ve başka birçok meselede Somali’nin yerel yapısıyla seküler insan hakları algısı arasında ikilemde kaldığımızı hissediyorum. Örneğin kadının mirastan eşit pay alması meselesinde önümüzde açık naslar ve yerel uygulamalar varken biz mirasta eşit uygulamayı savunamayız. Bunun gibi birçok mesele bizi ziyarete gelen yabancı örgütler tarafından soruluyor. Bu açıdan biz MAZLUMDER’in Türkiye’de 20 yıllık faaliyet gösteren bir örgüt olarak tecrübelerinden faydalanmak istiyoruz. Özellikle de bahsettiğiniz İslam dünyası insan hakları örgütleri platformu toplantılarına katılmak isteriz.
Biz de işbirliğinin devam etmesinin umuyoruz, teşekkür ediyoruz.
Ben de teşekkür ediyorum.
