Yeryüzü Avukatları Derneği (WOLAS), Danimarka merkezli Maersk Line şirketine ait Nexoe Maersk gemisinin Türkiye’nin Mersin Limanı’na uğrayarak İsrail’e F-35 savaş uçaklarına ait parçaları taşımayı planlaması üzerine, ilgili kişi ve kuruluşlar hakkında gemideki suç aletleri olan F-35 parçalarına el konulması talebini de içeren bir suç duyurusunda bulunmuştur. Paralel olarak MAZLUMDER de Mersin Liman Başkanlığı’na bir ihtarname göndererek, söz konusu geminin Mersin Limanı’na yanaşmasına izin verilmemesi ve sevkiyatın engellenmesi yönünde resmi bir başvuru gerçekleştirmiştir.

Gemide bulunan F-35 parçalarının, Uluslararası Adalet Divanı’nın 2024 tarihli kararlarında soykırım riski taşıdığı açıkça ortaya konulan İsrail saldırılarında kullanılmak üzere tedarik edildiği belirlenmiştir. İlgili sevkiyat, Türkiye'nin taraf olduğu 1948 Soykırım Sözleşmesi'nden doğan yükümlülükleri, UAD’nin bağlayıcı kararları ve Türk Ceza Kanunu kapsamında açıkça suç teşkil etmektedir. Soykırımı önleme yükümlülüğü yalnızca doğrudan suç işlememeyi değil, soykırımın işlenmesini engelleyecek etkin önlemleri alma zorunluluğunu da kapsamaktadır. Bu kapsamda, suç aleti niteliğindeki F-35 parçalarına derhal el konulması ve sevkiyatın durdurulması elzemdir.

Mask Off Maersk kampanyası kapsamında yayımlanan 4 Kasım 2024 tarihli teknik rapor da Maersk’in, Lockheed Martin’in Fort Worth, Texas’taki tesisinden İsrail’in Nevatim Hava Üssü’ne doğrudan askeri sevkiyat gerçekleştirdiğini açıkça belgelemektedir. Bu belgelerde, Maersk tarafından taşınan kargoların nihai varış adresinin İsrail Savunma Bakanlığı’na ait askeri üsler olduğu belirtilmektedir. Maersk şirketinin, kamuoyuna yanıltıcı açıklamalarda bulunarak, bu sevkiyatların yalnızca özel şirketler arasında yapıldığı iddiası da gerçekleri yansıtmamaktadır. Zira, Nevatim Hava Üssü'nde yer alan Lockheed Martin tesisleri doğrudan İsrail Hava Kuvvetleri’ne hizmet vermektedir.

Ayrıca, Maersk şirketi geçmişte İsrail’e yönelik 2.110 adet askeri sevkiyat gerçekleştirmiş olup, bu sevkiyatlar arasında zırhlı araç parçaları, mühimmat, bombalar ve savaş uçakları ekipmanları bulunmaktadır.

Fas, Fransa, İspanya, ABD ve Türkiye’deki Maersk gemilerine karşı gerçekleştirilen protestolar da uluslararası kamuoyunun bu tür sevkiyatlara gösterdiği haklı tepkinin örneklerindendir. Türkiye, sözleşmeye taraf ve UAD’de İsrail’e karşı yürümekte olan soykırım davasına müdahil devlet olarak Uluslararası Adalet Divanı’nın kararlarını uygulamak ve soykırımın önlenmesi için gereken tüm tedbirleri almakla yükümlüdür.

Bu bağlamda:

•    Nexoe Maersk gemisinde bulunan F-35 parçalarına derhal el konulmasını,
•    Sevkiyatın durdurulmasını ve geminin Mersin Limanı’na girişine izin verilmemesini,
•    Sorumlu kişi ve kurumlar hakkında Türk Ceza Kanunu ve uluslararası hukuk hükümleri uyarınca etkili bir soruşturma başlatılmasını,
•    Türkiye Cumhuriyeti'nin soykırımı önleme yükümlülüğü çerçevesinde gerekli tüm önleyici tedbirleri ivedilikle almasını, talep etmekteyiz.

2025 Şubat ayında, aralarında yer aldığımız 230'dan fazla uluslararası hukuki kuruluş, F-35 programına dahil tüm devletlerin ilgili bakanlarına hukuki yükümlülükleri doğrultusunda harekete geçmeleri ve F-35 parça ve bileşenlerinin İsrail'e doğrudan ve dolaylı transferini derhal durdurmaları hususunda yazılı çağrıda bulunmuştur. İsrail’e F-35 sevkiyatı hususunda tüm program ülkelerinde (Avustralya, Kanada, Danimarka, İtalya, Hollanda, Birleşik Krallık, ABD) hatta ötesinde (Almanya, Belçika ve Fransa) devam eden/sonuçlanan davalar mevcuttur.

Türkiye’nin bu sürece etkin müdahalesi, yalnızca ulusal hukuk çerçevesindeki bir yükümlülük değil, aynı zamanda insanlık vicdanına karşı olan sorumluluğunun da bir gereğidir.

Kamuoyuna saygı ile arz olunur.

WOLAS & MAZLUMDER

***

PUBLIC STATEMENT ON THE LEGAL ACTIONS TAKEN IN TÜRKIYE AGAINST THE SHIPMENT OF F-35 COMPONENTS TO ISRAEL BY MAERSK

WOLAS has filed a criminal complaint against the relevant individuals and entities concerning the planned shipment of F-35 fighter jet components to Israel by the Denmark-based Maersk Line company's vessel, Nexoe Maersk, which is scheduled to call at the Port of Mersin in Türkiye. This complaint includes a request for the seizure of the F-35 components on board, which constitute instruments of crime. In parallel, MAZLUMDER has submitted a formal notice to the Mersin Port Authority, requesting that the vessel be denied entry into the Port of Mersin and that the shipment be halted.

It has been established that the F-35 components on board are intended for use in Israeli military operations that have been clearly recognized as carrying a risk of genocide by the International Court of Justice (ICJ) in its 2024 rulings. This shipment constitutes a direct violation of Türkiye’s obligations under the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, the binding orders of the ICJ, and the provisions of the Turkish Penal Code. The duty to prevent genocide encompasses not only refraining from committing acts of genocide but also taking active and effective measures to prevent its commission. Accordingly, the immediate seizure of the F-35 components, which qualify as instruments of crime, and the suspension of the shipment are imperative.

The technical report issued on 4 November 2024 within the framework of the Mask Off Maersk campaign documents Maersk’s direct involvement in the shipment of military equipment from Lockheed Martin’s Fort Worth, Texas facilities to Israel’s Nevatim Air Base. The documentation reveals that the final destination of Maersk’s shipments is Israeli military bases under the Ministry of Defense. Maersk’s public assertions that these shipments occur solely between private companies are misleading, as the Lockheed Martin facilities located at Nevatim Air Base provide direct services to the Israeli Air Force.

Moreover, Maersk has previously carried out 2,110 military shipments to Israel, including armored vehicle parts, munitions, bombs, and aircraft equipment.

The protests against Maersk vessels in Morocco, France, Spain, the United States, and Türkiye stand as further evidence of the legitimate and growing international opposition to such shipments. As a State Party to the Genocide Convention and an intervening State in the ongoing genocide case against Israel before the ICJ, Türkiye is under an international legal obligation to implement the Court’s orders and to take all necessary measures to prevent genocide.

In this context, we demand:

•    The immediate seizure of the F-35 components on board the Nexoe Maersk vessel;
•    The suspension of the shipment and the denial of the vessel’s entry into the Port of Mersin;
•    The initiation of an effective investigation against the responsible individuals and entities under the Turkish Penal Code and international law;
•    The prompt adoption of all preventive measures by the Republic of Türkiye within the scope of its duty to prevent genocide.

In February 2025, together with more than 230 international legal organizations, we issued a formal communication to the relevant ministries of all States participating in the F-35 program, urging them to fulfill their international legal obligations and to immediately suspend both direct and indirect transfers of F-35 components to Israel. Lawsuits concerning the suspension of F-35-related transfers to Israel have been initiated or concluded not only in the program countries (Australia, Canada, Denmark, Italy, the Netherlands, the United Kingdom, and the United States) but also in Germany, Belgium, and France.

Türkiye’s active intervention in this matter is not only a legal obligation under domestic and international law but also a moral imperative owed to humanity.

Respectfully submitted to the public.

WOLAS & MAZLUMDER