MAZLUMDER tarafından dört ayda bir dijital olarak yayınlanan Özgürce İnsan Hakları Dergisi’nin Ağustos 2026 tarihli 2. sayısı "ozgurcedergi.com" adresi üzerinden okuyucuyla buluştu.
MAZLUMDER Cezaevi Komisyonu'nun dosya editörlüğünde hazırlanan dergi, yeni sayısında suç, mahkûmiyet, cezalandırma felsefesi ve cezaevi pratiklerini çok boyutlu bir yaklaşımla ele alıyor.
Dört Ayrı Başlıkta Ceza ve Cezaevi
Derginin "Mahkûmiyet Kavramı ve Ceza Felsefesi", "İkamet Mekânı Olarak Cezaevleri" ve "Mahpus Kimdir? Ne Durumdadır? Nasıl Yaşar?" ana başlıkları altında topladığı dosya yazıları, konuyu hem akademik zeminde hem de tecrübeler ışığında değerlendiriyor.
Akademik bir giriş yapılan ilk bölümde; Zeynep Oral ve Muharrem Balcı, cezanın intikamdan ziyade bozulan ahlaki dengeyi onarmayı hedefleyen yönüne odaklanıyor. Yasin Dıvrak, cezaevinin temel mantığını ve günümüzde yükselen "popülist ceza siyasetinin" tehlikelerine dikkat çekerken; Ahmet Mercan, "İnsanı mı Yoksa Kötülük Eylemini mi Cezalandırıyoruz?" sorusunu yöneltiyor. Prof. Dr. Suat Erdoğan, Kur'an ve Sünnet ışığında suç-ceza uygunluğunu incerken, MAZLUMDER Genel Başkanı Kaya Kartal ise meseleyi MAZLUMDER gözüyle ele alıyor.
Bu bölümde ayrıca Dr. Öğretim Üyesi Buhari Çetinkaya, Mehmet Okatan ve Dr. Bilal Kılınç'ın yazılarıyla, Resul Uzar tarafından hazırlanan Michel Foucault'nun Hapishanenin Doğuşu kitabının bir özeti de yer alıyor.
"İkamet Mekanı Olarak Cezaevleri" başlıklı ikinci bölümde Samet Beycioğlu cezaevinin tarihine odaklanırken; Ömer Faruk Karataş, Türkiye'deki cezaevi tiplerini detaylı bir şekilde aktarıyor. Nurdan Çiçek, MAZLUMDER’in 2020 tarihli “Çocuk Hakları Çerçevesinde Türkiye’de Cezaevinde Büyüyen Çocuklar Raporu” ışığında güncel bir değerlendirme yaparken Eyyup Akıncı beraat kararları üzerinden pardon demenin bedelini anlatıyor.
Halis Bayancuk ise kendi yaşadığı cezaevi tecrübesinden de hareketle bir suç akademisi olarak tanımladığı cezaevlerinin mahpuslar üzerindeki olumsuz etkilerinden bahsediyor. Şükrü Bilgiç de benzer bir konuyu işleyerek denetimli serbestlik müessesi üzerinden olumsuz sonuçları ele alarak mevcut uygulamaları sorguluyor.
Bu bölümde ayrıca son 10 yılın cezaevi istatistikleri de yer alıyor. Bölümde ayrıca Metin Tarhan ve Eyüp Bozkurt'un yazıları yer alıyor.
"Mahpus Kimdir? Ne Durumdadır? Nasıl Yaşar?" bölümünde daha çok içeriden yazılar yer alıyor.
İsmail Şah Balta, "F Tipi Kullanma Kılavuzu"nu yazarken, Abdülselam Durmaz bir mahpusun demir kapı kapandıktan sonraki hislerini yazıyor. Tamer Aslan ağırlaştırılmış müebbet cezası üzerinden umut hakkını tartışırken, İlhan Taşbey konuşulmayan bir alanı, pembe oda uygulamasını değerlendiriyor.
Bu bölümde Hayata Dönüş Operasyonu ve o dönem mahkumlarla hükümet arasındaki arabulucu heyetinden Zülfü Livaneli'nin şahitliği, Mehmet Ali Başaran'ın bir avukat olarak yaptığı cezaevleri ziyaretleri ve Ruhullah Sinan Tenşi'nin mahpus yakınları odaklı yazısı konuya başka bir perspektif katıyor.
Eski Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Enis Yavuz Yıldırım ile gerçekleştirilen kapsamlı röportaj da sistemin işleyişine idari bir bakış açısını sunuyor.
Ayrıca dergide cezaevini ve mahpusu film ve kitaplar gözünden anlamak için hazırlanan öneriler de bulunuyor.
Bu kapsamlı sayıya "ozgurcedergi.com" adresi üzerinden ulaşılabiliyor.
